EHRAM MI ÇULHA MI?
EHRAM, ÖRTÜNME BİÇİMİDİR
Erzurum’da kadınların mahalle içi evden çıkışlarında üzerlerine aldıkları içini göstermeyen örtü-giysi. Kelime “haram”dan türemiştir. “Ehram” kelimesinin kökeninde tesettür var, örtünme var. Demek ki ehram öncelikle bir dokuma veya kumaş türü değil bir örtünme biçiminin adı.
Ehramın örtülür hale gelmemiş durumuna “ehramlık ” denir… Eğirilen yünün teşisi de kalem kalınlığından incedir ve şekil alıncaya kadar “ehramlık yün – ehram teşisi” adıyla anılır. Ne zaman ki ortadan dikilir saçakları yapılır, işte o zaman “ehram” adını alır. O ana kadar ismi ehramlıktır, yani bir nevi kumaştır. Ehram ören kişilere “culfa” denir.
Erzurum ve çevresinin kadın, ev, aile ve sosyal hayatı konusunda fikir veren önemli bir kelime ehram. Aynı kökle ilgili diğer kelimeler haram, mahrem, harem…
O halde üzeri örten, setreden, yabancıya karşı giyilen dış örtü anlamına gelen ehramın asıl amacı dışında kullanılması (şal, yelek, kuşak, çanta…) ehramlığını ortadan kaldırır. Bu durumda yünden yapılan bir kumaş muamelesi görür ki, buna ehram demek yanlış olur, ancak “culfa/çulha/çuha” denebilir.
