BAR, WAR, VAROŞ
VAROŞ: Macarca’da ŞEHİR anlamına gelir.
WAR: Macarlardan evvel, Avarlarda ve Hunlarda “şehir” demek.
Bu kelime hem Hint-Avrupa hem Ural-Altay dillerinde aynı anlamda olup “bal/bar”(par/per) kökünün geniş yayılımıyla zamanla oluşmuştur. Durgun su ile ilgili bir kelime… Bataklık, su birikintisi, çamur…
Dinyeper, eski Hun dilinde “Hunnivar” (Hun nehri) olarak adlandırılıyordu. Hunca “war-nehir”
Attila’nın Panonia’daki eski başkentinin ismi Buduvar. Macaristan’da “Zigetvar” şehrini hatırlayalım.
Evet, Neolitik/Kalkotik çağda (M.Ö. 3. ve 2. binler) kadim “şehir” anlamına gelen par/per/pur, su yanında yerleşik mesken… Hun dilinde war/waliz değişimiyle karşımıza çıkar. Bu arada Hun dilinde nehir de war/waruh’tur.
O çağlarda Yakutlar göl kenarlarında balıkçılıkla uğraşmışlar. Göl şartlarında mukim Tatarlar…
Suyla ilgili bal/bar, var/war, per/par kelimeleri çok çok eski çağlarda akraba olan kelimeler.
Velhasıl Kaşgarlı Mahmud’da da rastladığımız şehir anlamına gelen “balık” aynı kökten türemiştir. Hanbalık şehri…
Osmanlı Türkçesinde, Çağataycada, Kazakçada, Slavcada, Rusçada,Bulgarcada bal-/bar- hep suyla ilgilidir: Su birikintisi, çamur, balçık.
WAR: Şehir, su kenarındaki yerleişim yeri, balçıktan yapılmış meskenlerin olduğu yer… vb. Yani BAR/BAL…
Beş balık= Beş şehir.
VAROŞ: Kale dışında su hendeklerinin yanında kurulmuş yerleşim yerleri, anlamına da gelmektedir.
