CAZI ve CAZU
CAZU: Örtü
CAZI : Büyü
Yöremizde kullanılan “cazı” kelimesini duymuşsunuzdur. Daha çok kız çocuklarının sempatik ve etkileyici davranışlı halini vurgulamak için kullanılır. Cazı kelimesi “huysuz” kadınlar için de kullanılır. Erzurum yöresinde halk ağzında kadınların/ kızların/ kız çocukların “huysuzlukla beraber yaptığı naz haline “cazılık yapmak” denir.
Erkekler için kullanıldığına rastlanmamıştır. Bu durumda “cazı” kelimesi CADI kelimesinin değişmiş hali de olabilir, “yanıltan, şaşırtan, göründüğü gibi olmayan” anlamlarını çağrıştıran “örtü” demek olan “cazu” kelimesinin de… Yahut Cazu ile Cadı’nın anlamlarını yüklenen tek kelime: CAZI
Ancak Saltuknâme’de keşişlerin Sarı Saltuk’un kendilerine yaptığı hücumlarını ve aldatmacalarını öne çıkaran kelime olarak Sarı Saltuk’a “CAZU” dendiğini görüyoruz. Anlaşılan o ki, eskiden erkekler için de kullanılan bir sıfatmış. Kelimeyi CADI olarak alırsak kökeninin FARSÇA olduğunu söyleyebiliriz. Cadı’nın “hortlak, kötülük yapan kadın veya etkileyici çok güzel göz” anlamları vardır.
CAZI/U kelimesinin hile yapan, fitne çıkaran anlamındaki CAZGIR’ı da hatırlattığını belirtmeliyim.
